Newsletter

Jeśli chcesz otrzymywać najnowsze informacje, zapisz się na darmowy newsletter:

Zapisz Wypisz

Skuteczny Coach Zespołów

Do zespołu należy podchodzić jak do żywej całości (jedności), która ma swoje życie oprócz indywidualnych osobowości i ich wzajemnych powiązań.  Chcąc dowiedzieć się co cechuje życie całości nie wystarczy określić cechy poszczególnych członków zespołu i w oparciu o nie nakreślić obraz zespołu. Tu potrzebne są metody badające zespół jako całość?    

Kiedy jeszcze trwają prace środowiska coachingowego w Polsce nad ustaleniem definicji coachingu,  coraz bardziej interesujące okazuje się zróżnicowane podejście do coachingu grupowego  i coachingu zespołowego. Używane zwykle zamiennie pojęcia ?grupa? oraz ?zespół? doczekały się przekonującego zróżnicowania opartego na podejściu systemowym.

Kiedy mówimy o grupie? - o grupie uczestników, o grupie projektowej,  itp.Grupa składa się z jednostek, które skupione są wokół jednego celu, jednakże osiągniecie tego celu zależy od indywidualnego, niezależnego wkładu pracy. Dla każdego członka  grupy najważniejsze jest osiągnięcie jego indywidualnego celu. Osiągnięcie rezultatu przez grupę nie zależy od współpracy jednostek. Wymiana, usunięcie czy dołożenie jakiegokolwiek elementu (jednostki, człowieka) nie zaburza pracy grupy. Wobec grupy stosuje się indywidualne podejście do poszczególnych członków, bada się i rozwija ich indywidualne kompetencje, itd.

Kiedy używamy określenia "zespół"? - gdy mówimy np. zespół zarządzający, zespół sprzedażowy, czy zespół wirtualny.Przed zespołem stoi  wspólny cel i jego realizacja uzależniona jest od współpracy zespołu. Sukces zależy od wielu czynników, które determinują jakość współpracy i wpływają na wydajność zespołu.

Zespół jako system jest czymś więcej niż sumą tego wszystkiego, co wnoszą do niego członkowie, jest żywym, dynamicznym organizmem. System sam w sobie wywiera olbrzymi  wpływ na to co jest robione i jak jest robione. Członkowie zespołu wiedzą instynktownie jak trzeba coś robić. Lider zespołu jest jego członkiem i aktywnym współpracownikiem.

Dlatego do zespołu należy podchodzić jak do żywej całości (jedności), która ma swoje życie oprócz indywidualnych osobowości i ich wzajemnych powiązań.  Chcąc dowiedzieć się co cechuje życie całości nie wystarczy określić cechy poszczególnych członków zespołu i w oparciu o nie nakreślić obraz zespołu. Tu potrzebne są metody badające zespół jako całość.

Jeśli przyjmujemy, że coaching to zmiana, która następuje pomiędzy dwoma punktami - wyjściowym (jak jest?) oraz docelowym (jak ma być?) to:

  • w punkcie wyjściowym dla grupy będziemy mieć dane o efektywności  i kompetencjach jej indywidualnych członków, a dla zespołu będzie to obraz wydajność i współpracy zespołu jako całości
  • w punkcie docelowym w przypadku grupy znajdą się cele dla poszczególnych członków grupy, służące zrealizowaniu celu, dla którego grupa została powołana, podczas gdy w przypadku zespołu  punkt, do którego zmierza zespół to miejsce, w którym jest on trwałym zespołem wysokiej jakości działania
  • coach zastosuje inne podejście i narzędzia do grupy oraz inne do zespołu.

Bycie coachem zespołu wymaga szerokiego zakresu kompetencji i umiejętności patrzenia z różnych perspektyw; w szczególności mocnej podwaliny osobistych jakości, takich jak odwaga, podejmowanie ryzyka oraz dojrzałość.

Atrybuty skutecznego  coacha zespołu:

  1. Zorientowanie na zespół jako całość - zdolność moderowania uczenia się zespołu jako całości, poprzez odnajdywanie skutecznych dla zespołu sposobów na uzyskiwanie wglądu i praktykowanie różnych działań w aspekcie współpracy zespołu i realizacji jego celów.
  2. Myślenie systemowe - zrozumienie skomplikowanej dynamiki organizacji, w której działa zespół
  3. Akceptacja zagadkowości - świadomość, że dynamikę zespołu cechuje nieprzewidywalność i jedyne na co coach może się  nastawić to chęć uczenia się w jaki sposób zespoły pracują, a następnie odpowiednio dostosowywać swoje działania
  4. Zdolność do ustanawiania granic - umiejętność rozumienia, ustalania i zarządzania granicami w relacjach z indywidualnymi członkami zespołu, z zespołem jako całością i samą organizacją
  5. Długoterminowa perspektywa ? świadomość, że coaching zespołu może nie przynieść natychmiastowego rezultatu - zatem coach nie powinien wywierać presji ku zmianie zbyt dużej zbyt szybko.


Kompetencje coacha pracującego jeden-na-jeden są niezbędne do prowadzenia coachingu zespołu, jednakże są niewystarczające. Coach zespołu jest w pełni obecny i uważny na dany moment i wspaniałą złożoność współdziałania części zespołu i towarzyszy zespołowi w celu kwestionowania znanych procesów i badania różnych perspektyw.

Nieodzowną dla coacha zespołu jest umiejętność moderowania. Pełni on rolę przewodnika w drodze do celu, ale nie poniesie za nikogo bagażu, nie zdecyduje czy coś jest balastem, co przeszkadza i trzeba wyrzucić, nie będzie wywierał presji, aby zespół poszedł konkretną drogą, szybciej, inaczej. Wnikliwie obserwuje naturalną dynamikę ludzkiego systemu, zauważa i wychwytuje różne sygnały systemu płynące ze sposobu działania, jakości komunikowania się, różnorodności opinii, czy kierunku ruchów systemu. Pokazuje zespołowi w lustrze jego własne sygnały, aby zespół mógł je sobie uświadomić i podjąć działania. Coach zespołu z łatwością przenosi uwagę zespołu z indywidualnych różnic na wspólny obraz zespołu (jak my się mamy? jak to zrobimy?). 

Na koniec - skuteczny coach zespołów ma w pamięci, że sam stanowi unikalny system, że jest częścią większych całości (innych systemów), że wchodząc w interakcję z zespołem staje się elementem systemu zespołu oraz organizacji, w której zespół funkcjonuje. Jest świadomy jakie sprzężenia zwrotne zachodzą pomiędzy nim, a elementami systemów, których coaching zespołu dotyczy. Coaching zespołu to wyzwanie. Dlatego też, najważniejszym pytaniem, jakie nieustannie towarzyszy  coachowi zespołu jest: 

Czego mogę się jeszcze nauczyć, aby być naprawdę skutecznym coachem?  

Grażyna Kucharska 

Inspiracje do napisania niniejszego tekstu zaczerpnęłam z tekstów źródłowych pochodzących z Team Coaching Institute oraz publikacji takich autorów jak: Peter Senge, David Clutterbuck,  Donella H. Meadows, Jutta Kreyenberg i innych.