Coaching holistyczny

Coaching holistyczny jest procesem, którego centralnym punktem, podmiotem jest Osoba - klient. Cele na proces są określane przez klienta. Rola coacha w fazie określania celów ograniczona jest jedynie do tych działań, które mogą pomóc klientowi w poszerzeniu własnej perspektywy, w zyskaniu większej świadomości, w lepszej orientacji w wielopoziomowej całości swego życia. 
 
Z założenia coaching holistyczny skupia się nie tylko na celach, ale na całym systemie w którym są one umiejscowione. Klient traktowany jest jako jeden (całościowy i pełny) spójny System.
 
Podejście holistyczne uwzględnia, że na przejawiane przez daną jednostkę zachowania wpływ ma więcej czynników niż tylko jej wiedza i umiejętności. Istotne są: system przekonań, wierzeń i poglądów, zakorzenione nawyki w myśleniu i działaniu, hierarchia wartości, poczucie tożsamości, odczuwanie równowagi pomiędzy życiem osobistym i zawodowym. Każdy z wymienionych wyżej czynników może podnieść lub obniżyć efektywność pracy, a w rzeczywistości mieć wpływ na całościową jakość życia danej jednostki. Dodatkowym aspektem wpływającym znacznie na jakość życia jest sposób zarządzania własnymi emocjami i relacje z innymi ludźmi. 
 
Coaching w tym ujęciu jest pomocny w odkrywaniu istotnych przyczyn tych zachowań, które wydają się mało użyteczne. Jest to punkt wyjścia do wypracowywania nowych rozwiązań. Proces ten prowadzi do szybkiej i trwałej zmiany. 
 
Szybkość zmiany wynika z "punktu przyłożenia dźwigni", czyli od znalezienia i dokonania zmiany w tym obszarze, który wywoła "reakcję łańcuchową" w pożądanym kierunku. Zastosowanie "zasady dźwigni" pomaga w osiągnięciu maksymalnie dużych rezultatów przy włożeniu możliwie najmniejszego wysiłku i w najkrótszym możliwym czasie.
 
Trwałość zmiany jest naturalnym następstwem używania autentycznych zasobów klienta. Często zdarza się, że klient nie jest świadomy swoich naturalnych zasobów. Zdarza się równie często, że używa ich tylko w niektórych obszarach swojego życia. Kiedy zaczyna używać ich w nowych obszarach lub w nowy sposób, wzrasta jego satysfakcja i zadowolenie, a każdy człowiek lubi utrzymywać te stany.
 
Cechy charakterystyczne coachingu holistycznego:
 
  • TRAKTUJE SIĘ KLIENTA JAKO CAŁOŚĆ, JEDNOŚĆ (nie ma podziału na sferę zawodową i prywatną)

Oznacza to, że nie ma podzielenia, jest jedność. Nie ma żadnego prywatne i zawodowe. Nie ma żadnego "tu" lecz nie "tam". Jest całość, jest jedna kompletna osoba. Wszelkie idee, wszelkie maski, wszelkie nazwy, wszelkie konteksty mają część wspólną - to ten człowiek. Współtworzą go i określają jako całość. On jest ostatecznym punktem styku wszelkich aspektów - jest jednością pojedynczych elementów. Podziały stwarza umysł - ego, ale Istota jest jedna, niepodzielna. Nie można dokonać zmiany w prezesie, nie dokonując zmiany w mężu, ojcu, przyjacielu, bo to jeden i ten sam wielki system, ten sam człowiek. 

  • JEST PODEJŚCIEM SYSTEMOWYM

Oznacza to, że każdy element wpływa na każdy inny element i na system, jako całość. Nic nie jest w izolacji. Wszystko powiązane jest ze wszystkim. Każdy problem - jeśli jest - "wyświetla się", ma wpływ na wszystkie elementy składowe systemu i jego skutki można odnaleźć w każdej części systemu (wszędzie). Reprezentuje się czasem na różne sposoby, ale reprezentuje się w każdej części systemu, w całym systemie.

Podobnie każdy zasób można zastosować na różnych płaszczyznach, a jego efekt będzie wszechobecny w systemie. Tak musi się stać, bo wszystko połączone jest ze wszystkim. To, co nazywamy sferami naszego życia, tworzy jedną całość. Umysł wszystko dzieli, ale w rzeczywistości jest tylko jedność. 

  • JEST SKONCENTROWANY NA TEMATACH WAŻNYCH DLA KLIENTA I PRZEZ NIEGO OKREŚLONYCH

Oznacza to, że nikt poza samym klientem nie ma prawa określać tematów w procesie. Sponsor (płatnik, zleceniodawca) ma swoje cele na coaching, ale są one traktowane jako propozycja i wymagają zgody (akceptacji) klienta. W rzeczywistości nie jest nawet możliwe narzucenie jakiegoś celu (jest to wbrew naturze). Z tego powodu profesjonalny coach nigdy nie przyjmuje do realizacji celów "ukrytych" - nieznanych klientowi. 

  • WSPARCIE I INSPIRACJA DLA WŁASNYCH (Klienta) ROZWIĄZAŃ

Oznacza to, że coach nie ma prawa podpowiadać jakichkolwiek rozwiązań. Rolą coacha jest dostarczanie doświadczeń, by "obudzić drzemiące w kliencie moce". Każde (nawet najmniejsze) odkrycie klienta może stać się początkiem wielkiej lawiny inspiracji. To częste, ponieważ umysł lubi się "rozpędzać" - daj mu odpowiedni kierunek, użyj go odpowiednio, a wszystko będzie proste. Umysł lubi zagadki, lubi wyzwania. Pozwól mu działać, ale nadaj temu kierunek. Czasem go "wyłącz", a będzie doskonale.

Jest oczywiste, że zaowocuje to poczuciem wsparcia. Czyjego wsparcia? Przede wszystkim swojego wsparcia - wewnętrznego.

Wsparcie coacha jest tu tylko dopełnieniem, dodatkiem. Ewentualnie ma spełnić rolę "pierwszej iskry" rozpalającej wewnętrzny ogień klienta - ma zadziałasz jak "cyngiel", "wyzwalacz". Ma wzbudzić energetyczny rezonans, wzniecić identyczną wibrację, by klient doświadczał niezależności, własnej mocy. Tak naprawdę, klient ma doświadczyć wewnętrznego wsparcia - wsparcia całej jego Istoty. Nic więcej nie będzie potrzebne, to w zupełności wystarczy. 

  • BUDUJE SZERSZĄ SAMOŚWIADOMOŚĆ

Oznacza to, że jednym z celów procesowych jest świadomość. 

"Buduje samoświadomość" oznacza, że sam dziejący się proces, dokonuje w człowieku zmiany. Nikt z zewnątrz tego nie robi. Nie ma takiej możliwości, by coach przyszedł i uleczył, oświecił lub coś komuś uświadomił. To nie jest możliwe, ponieważ świadomość jest wewnętrznym, indywidualnym, własnym procesem w każdym człowieku. 

Zewnętrzne interwencje same nie wnoszą (nie powodują) świadomości w kliencie. Świadomość wyłania się z wnętrza w reakcji na doświadczenie. Można powiedzieć, że wewnętrzny proces danej osoby zaowocował świadomością. 

Nie można dać komuś świadomości z zewnątrz. Można zbudować doświadczenie, można zaaranżować spotkanie ze świadomością - to wszystko, co można zrobić od zewnątrz. Lecz stąd daleko jeszcze do powiedzenia: "to dzięki mnie" lub "to ja mu uświadomiłem". Jedyną możliwością jest uświadomienie sobie, a nie komuś.

Świadomość jest w każdym już teraz i zawsze była (ostatecznie jako potencjał). Potrzebny jest jedynie impuls, by mogła się wyłonić z głębin, z wnętrza. Owszem, aby to nieco przyśpieszyć, pomocne są pytania z zewnątrz, pomocne są doświadczenia. 

Pytania, doświadczenia pomagają się przebudzić, pomagają uruchomić proces myślenia, pomagają wyrwać się własnej iluzji, w której się tkwi. 

  • WZMACNIA WYBÓR I PROWADZI DO ŚWIADOMYCH ZMIAN W CAŁYM SYSTEMIE WEWNĘTRZNYM

Oznacza to, że ma funkcjonować stałe połączenie odkrywania, zyskiwania świadomości ze wzrostem, by udostępnić wybór i wywołać zmianę. To ważne, ponieważ dopiero świadomość umożliwia dokonywanie jakichkolwiek wyborów. Jak może dokonać wyboru i cokolwiek zmienić ktoś, kto nie ma świadomości? To niby co miałby zmieniać, w czym? 

Najpierw jest potrzebna świadomość, że coś jest nie tak, jak powinno być. Dopiero w następstwie tego pojawia się idea, że coś może być inaczej.

W konsekwencji pojawiają się zmiany i odnoszą się one do całego systemu, jaki tworzy sobą klient. Zmiana zanim nastąpi jest głęboko rozważana i klient opracowuje najlepszą strategię jej wdrożenia. Efektywność jest często wynikiem odpowiedniego sposobu, a nie tylko skutkiem przyłożonej siły. 

  • RESPEKTUJE I UWZGLĘDNIA INNE SYSTEMY (zewnętrzne), W KTÓRYCH ZAWIERA SIĘ KLIENT JAKO OSOBA

Oznacza to świadomość wielopoziomowych połączeń. "Nikt nie jest samotną wyspą". Przeoczenie tego aspektu powoduje dość często (w krótkim czasie) utratę efektu podjętego i stosownego działania.

Zauważenie i uwzględnienie współistniejących systemów jest jedną z ważniejszych zmiennych długofalowego sukcesu.

Systemy stanowią część naszego otoczenia i wzajemnie na siebie wpływają. Mają ogromną siłę. Zrozumienie połączeń może stać się dodatkowym wsparciem dla wprowadzanej przez klienta zmiany. 

  • DBAŁOŚĆ O EKOLOGIĘ WEWNĘTRZNĄ I ZEWNĘTRZNĄ KLIENTA

Oznacza to, że w każdym punkcie procesu, przy wglądach wewnętrznych, przy planowaniu działań, przy opracowywaniu strategii, kroków pośrednich lub na etapie realizacji dokonuje się "badania potencjalnych konsekwencji" wdrażanej zmiany.

Nie jest możliwe odkrycie wszystkich możliwych negatywnych skutków - nie da się wszystkiego przewidzieć, ale warto zawsze sprawdzić to, co możliwe i zabezpieczyć możliwie największe bezpieczeństwo zmianie. Im więcej strat wewnętrznych lub zewnętrznych, tym mniej atrakcyjny staje się cel. 

  • DYNAMIZM I TEMPO PRACY SĄ REGULOWANE PRZEZ KLIENTA

Oznacza to, że ani coach, ani sponsor nie mogą wywierać nacisku na klienta, by "przyśpieszył". To, co z zewnątrz może wydawać się "wolnym tempem" z perspektywy osoby dokonującej (od wewnątrz) może być sprintem. Nikt nie ma prawa dokonywać oceny tempa pracy, poza klientem.

Można zapraszać do stałego badania tempa, ale regulacja tempa jest zawsze sprawą klienta. 

  • SZCZEGÓLNE NAKIEROWANIE PROCESU NA KLIENTA I JEGO WGLĄDY, WIEDZĘ, UMIEJĘTNOŚCI, ZASOBY, DZIAŁANIE, ODPOWIEDZIALNOŚĆ, SPRAWCZOŚĆ, MOC, INDYWIDUALNOŚĆ, MĄDROŚĆ, POSTAWĘ

Oznacza to, że wszystko, co ważne jest związane z osobą klienta i powinno być stale "oświetlane". Każde doświadczenie może być wykorzystane na różnych poziomach i na kilku jednocześnie. Celem jest stałe "budowanie klienta".

Coach ma tu rolę służebną, ale nie poprzez kierowanie uwagi na własne zasoby, mądrość, umiejętności, itd. Coach ma sprawnie korzystać ze wszystkiego, czym dysponuje, by zniknąć i wzmacniać klienta. 

  • ZAWIERA PEŁNE SPEKTRUM PŁASZCZYZN DZIAŁANIA: WIEDZA, STRATEGIE, NAWYKI, ŚRODOWISKO, ZACHOWANIA, UMIEJĘTNOŚCI, EMOCJE, PRZEKONANIA, WARTOŚCI, TOŻSAMOŚĆ, MISJĘ I DUCHOWOŚĆ

Oznacza to, że proces dotyka wszystkich możliwych płaszczyzn funkcjonowania człowieka. Każdy element może okazać się kluczowy dla jakiejś konkretnej osoby. Coach ma być gotowy do proponowania klientowi eksploracji tego, co aktualnie odkrywa, niezależnie z jakiego poziomu. To właśnie jedno z kluczowych założeń coachingu holistycznego - gotowość pracy zawsze tam, gdzie "znajduje się" aktualnie klient i z każdym tematem. 

  • PRACA ZA POMOCĄ SPECYFICZNYCH NARZĘDZI (Np.: pytania, zadania, doświadczenia, feedback)

Oznacza to, że coach ma mieć bardzo dobrze opanowane odpowiednie narzędzia coachingowe. Sprawność narzędziowa jest jednym z podstawowych wymogów w pracy coacha.

Wiedza i umiejętności coacha są jego odpowiedzialnością. Coach ma wiedzieć kiedy i którego narzędzia należy użyć lub w jaki sposób stworzyć nowe narzędzie (potrzebne w danym kontekście).

Coach ma mieć również świadomość, jak konkretne narzędzie może zadziałać. Powinien znać tzw. "punkty krytyczne" w procedurze i wiedzieć, jak sobie z nimi radzić. 

  • POZBAWIONY JEST WSZELKICH OCEN, PORAD, KONSULTACJI, SUGESTI I JAKICHKOLWIEK PODPOWIEDZI

Oznacza to, że proces ma być czysty pod każdym względem. Ma to być indywidualny proces konkretnego klienta i oparty jedynie na jego "autorstwie".
 
P. Pilipczuk