Coaching a inne dyscypliny rozwoju

Mentoring
 
Mentoring dotyczy najczęściej obszaru działań, zachowań, podstawowych strategii i procedur wymaganych w konkretnych warunkach w danej organizacji. Jest wdrażaniem konkretnego stylu pracy. Bardziej polega na powielaniu skutecznych i funkcjonujących już schematów działania, niż na twórczości i poszukiwaniu przez Klienta nowych sposobów pracy. 
 
Mentoring występuje wtedy, gdy starszy kolega, menedżer, lider postrzegany jako posiadający dużą wiedzę, udziela rad i przyjmuje rolę wzorca dla pracownika mniej doświadczonego. Mentor jest "patronem" z dużym doświadczeniem zawodowym w zakresie profesjonalnych zainteresowań klienta. Zna się bardzo dobrze na wykonywanej przez podopiecznego działalności. 
 
Mentor jest ekspertem w danej dziedzinie, rozumie ją i ma szerszy obraz dzięki swojemu szerokiemu doświadczeniu. 
 
Mentor (najczęściej) jest pracownikiem tej samej organizacji, co jego podopieczny, a na pewno reprezentantem tego samego sektora biznesowego (dla finansisty mentorem może być tylko finansista, itd.). 
 
Mentoring jest procesem charakterystycznym dla początkowej fazy kariery zawodowej i jest bardzo użyteczny, gdy celem jest wdrażanie nowego pracownika. Jest też bardzo przydatny w sytuacji rozszerzenia zakresu obowiązków o nowe sfery - wdrażanie pracownika w jakiś większy projekt. Zawsze jest jednak związany z eksperckim instruktarzem.
 
Jednak, jeśli to jest pracownik z wieloletnim doświadczeniem, mentoring może nie dać spodziewanego efektu. Pracownik najczęściej wie, co i jak ma robić. Przyczyny spadku efektywności pracy mogą być z innego poziomu (nieużyteczne przekonania, wypalenie zawodowe, zmiana kultury firmy z rodzinnej na korporacyjną i wiele innych).
 
Mentoring podmiotowo różni się od coachingu. Mentor ma precyzyjnie określony punkt do którego ma doprowadzić swojego podopiecznego. Czasem zdarza się, że Mentor pracuje w atmosferze coachingowej, ale to jedyne podobieństwo. W mentoringu omawiane tematy mogą też wykraczać poza bieżące zadania, jednak generalnie mentor i coach mają z założenia różne zadania.
 
Doradztwo
 
Doradztwo jest pracą z klientem nie usatysfakcjonowanym rezultatami swoich działań lub zaistniałą sytuacją. Klienci tacy potrzebują przewodnictwa i porady. Doradca pomaga rozwiązywać klientom ich problemy.
 
Doradca wie, występuje z pozycji eksperta. Proponuje swoje rozwiązania, które uważa za najlepsze i najskuteczniejsze. Doradca przejmuje odpowiedzialność za przedstawione klientowi rozwiązania.
 
Doradca poszukuje dobrych sposobów zastosowania tych rozwiązań w świecie swojego klienta i przedkłada konkretne propozycje operacyjne, buduje procesy i rekomenduje strategie działania.
 
Coach zna pytania, klient zna odpowiedzi.
 
Consulting
 
Konsultant zapewnia ekspertyzę i rozwiązuje problemy biznesowe lub pomaga w rozwoju biznesu jako całości. 
 
Konsultant ma do czynienia przede wszystkim z nadrzędnymi organizacjami lub ich poszczególnymi częściami, a nie jednostkami składającymi się na nie. 
 
Konsultanci mają jedynie pośredni wpływ na jednostki.
 
Tu różnica jest oczywista - coach pracuje z jednostkami. Myślę, że nie wymaga to dodatkowych komentarzy.
 
Terapia
 
Terapia jest pracą z klientem, który potrzebuje usunięcia psychologicznych lub fizycznych symptomów. Klient potrzebuje uwolnienia od bólu psychicznego. Najczęstszą motywacją klienta do wejścia w terapię lub wyrażenia potrzeby porady jest chęć uwolnienia się od dyskomfortu, a nie dążenie do pożądanych celów (przynajmniej nie wprost).
 
Nawet, jeżeli weźmiemy pod uwagę terapię krótkoterminową (zorientowaną na cele) różnica w odniesieniu do coachingu jest ogromna. Terapeuta dokonuje wielu interpretacji, stawia się w pozycji znawcy, eksperta i przejmuje dużą część odpowiedzialności za efekty, jakie uzyskuje klient. 
 
Zarówno terapia jak i doradztwo wymagają raczej zrozumienia i pracy z doświadczeniami z przeszłości, w przeciwieństwie do coachingu.
 
Coaching nie jest z zasady terapeutyczny, jest generatywny. Odpowiedzialność za efekty coachingu przejmuje przede wszystkim sam klient. Wewnętrzna motywacja jest główną siłą klienta i od niej zależy długofalowy efekt. Coach towarzyszy klientowi, który generuje jedyne dobre dla jego życia rozwiązania i sam je również wdraża. 
 
Trening
 
Trening jest procesem zdobywania wiedzy i umiejętności poprzez studiowanie, doświadczenia i nauczanie. Trener z definicji jest ekspertem i przebieg treningu wymaga nastawienia na specyficzne umiejętności zdobyte w celu osiągania natychmiastowych rezultatów.
 
Trener przychodzi z gotowymi, zaplanowanymi ćwiczeniami i krokami. W coachingu klient jest decyzyjny w każdej sprawie, bo to jego coaching i jego sprawy, w których jest jedynym ekspertem.
 
Poza tym trening dzieje się najczęściej w grupie (99% przypadków). Oczywiste, że poziom indywidualnego podejścia jest niższy niż w coachingu, gdzie wynosi 100% - oczywiście, jeżeli coach jest profesjonalistą i rozumie, jaka jest jego rola, oraz na czym ma polegać jego udział w procesie coachingu.
 
Trening używa innych narzędzi niż coaching, a nawet jeżeli są czasem zbieżne, to sposób użycia ich z jednostką i z grupą może polegać na czymś zupełnie innym. Nie wolno zapomnieć, że spotkanie treningowe trwa dwa lub trzy dni, a spotkanie coachingowe najczęściej około półtorej godziny (raz na miesiąc).
 
Coaching jest uczeniem się, trening jest uczeniem.
 
Nauczanie
 
Nauczanie jest przekazywaniem wiedzy przez nauczyciela uczniowi. 
 
Nauczyciel wie coś, czego nie wie uczeń. Nauczania używa się czasem w mentoringu. Jest to czasem niezbędne, lub jest to wręcz sposób na wdrażanie pracownika w organizację.
 
Odwrotnie dzieje się w przypadku coachingu. Klient jest ekspertem i to klient zna odpowiedzi, a nie coach.
 
Coaching Esencją coachingu jest: Pomoc ludziom w dokonywaniu zmian w taki sposób, w jaki tego oczekują i pomoc w podążaniu w kierunku, w którym chcą.
 
Definicja:
 
Coaching jest procesem, którego głównym celem jest wzmocnienie Klienta oraz wspieranie Go w samodzielnym dokonywaniu zamierzonej zmiany (w oparciu o własne wnioski i zasoby).
 
Coaching jest procesem doskonalenia kompetencji w obszarze, który chce rozwijać Klient. Jest oparty na partnerskiej relacji i wzajemnym zaufaniu. Pomaga ludziom w stawaniu się tym, kim chcą i byciu najlepszym jak to możliwe. Wydobywa i wzmacnia to, co w ludziach najlepsze. Wzmacnia firmę nie tylko przez rozwijanie indywidualnych kompetencji, ale też przez kształtowanie odpowiednich postaw. 
 
Coaching jest procesem, który trwa i umiejscowiony jest w czasie. To bardzo istotne, ponieważ każdy efekt uzyskany dziś, jest wzmacniany w taki sposób, by powodować efektywność również w przyszłości. Dlatego też coaching jest inwestycją Firmy w stały i dalekosiężny rozwój.
 
P. Pilipczuk